Stopnie żeglarskie to uprawnienia państwowe niezbędne, jeśli chcemy poprowadzić statek. Nie wszystkie statki można jednak legalnie obsługiwać posiadając patent żeglarski, w grę wchodzą jedynie te, które są przeznaczone do celów rekreacyjnych, bądź sportowych (niektóre – te mniejsze – w ogóle nie wymagają posiadania patentu).

W Polsce patenty żeglarskie przyznaje Polski Związek Żeglarski oraz Polski Związek Motorowodny i Narciarstwa Wodnego. Pierwsza instytucja przyznaje patenty na prowadzenie jachtów żaglowych, natomiast druga na prowadzenie jachtów motorowych. W związku z tym, oprócz stopni żeglarskich wyróżnia się również stopnie motorowodne.

Stopnie żeglarskie:

- żeglarz jachtowy – aby uzyskać ten stopień, należy mieć ukończone 12 lat, wziąć udział szkoleniu i zdać egzamin. Uprawnienia, jakie posiada żeglarz jachtowy to możliwość prowadzenia jachtu żaglowego po wodach śródlądowych oraz możliwość prowadzenia jachtu żaglowego o długości do 8,5 m po wodach morskich w strefie 2 Mm od brzegu w porze dziennej.

- sternik jachtowy – aby uzyskać ten stopień, należy mieć ukończone 18 lat, wziąć udział w szkoleniu, odbyć przynajmniej dwa rejsy po wodach morskich, których czas razem wynosił minimum 200 h, a także zdać egzamin. Uprawnienia, jakie posiada sternik jachtowy to możliwość prowadzenia jachtów żaglowych po wodach śródlądowych oraz możliwość prowadzenia tego typu jachtów o długości do 12 m po Morzu Bałtyckim i innym morzach zamkniętych oraz wodach morskich strefie do 20 Mm od brzegu.

- jachtowy sternik morski – aby uzyskać ten stopień należy mieć ukończone 18 lat, posiadać stopień sternika jachtowego, odbyć minimalnie trzy rejsy, których czas razem wynosił minimum 600 h (po uzyskaniu stopnia sternika) w tym 200 h na łodziach od długości 12-18 metrów, a także rejsu trwającego więcej niż 100 h po wodach pływowych z zawinięciem do co najmniej dwóch portów o średnim skoku pływu (powyżej 1,5 m). Uprawnienia, które się zdobywa to: możliwość prowadzenia jachtów żaglowych o długości 18 m po wodach morskich.

- kapitan jachtowy – aby uzyskać ten stopień należy posiadać stopień sternika morskiego, odbyć minimum sześć rejsów pełnomorskich w czasie 1200 h (po uzyskaniu stopnia sternika), w tym 400 h samodzielnego prowadzenia statku o długości 10-18 m (po uzyskaniu stopnia jachtowego sternika) oraz odbyć jeden rejs powyżej 100 h na statku o długości powyżej 20 m. Uprawnienia, które się zdobywa: można żeglować po wodach śródlądowych i morskich bez ograniczeń.